Hrvatska

Bosna i Hercegovina

Slovenija

Nemačka

Rusija

Bugarska

madjarska.jpg

Italija

Francuska

Rumunija

Češka

turska.jpg

Holandija

Švedka

Danska

finland.jpg

Norveska

estonija.jpg

albanija.jpg

galicija.jpg

malta.jpg

tajland.jpg

Vi ste na stranici: Home › Stavovi › Jugosloveni

Pitanja / Naši stavovi

Članovi udruženja “Jugoslovenski klub”, ujedno i kao inicijatori osnivanja Nacionalnog saveta Jugoslovena u Srbiji pokušala je da formuliše zajednička gledišta koja bi objedinila ne samo Jugoslovene u Srbiji i bivšoj Jugoslaviji nego i širom sveta. Verujemo da ćemo kroz dijalog moći da dođemo do zajedničkih stavova, svima prihvatljivih, i da će ti stavovi u stvari predstavljati nas Jugoslovene. Ovo su, pre svega mišljenja članova udruženja “Jugoslovenski klub” o tome kakve stavove bi trebao da zastupa Nacionalni savet Jugoslovena (u Srbiji), ujedno na izvestan način, kao "prvi među jednakima" - predstavljajući i sve Jugoslovene sa ex-yu prostora i Jugoslovene širom sveta. Na ova mišljenja možete dati svoje komentare (i komentare na komentare drugih) na našem FORUMU ili nam možete pisati na email ili na sms. Priključite se diskusiji.



Naš odnos prema periodu sa početka devedesetih godina XX veka

Mi smatramo da su za raspad SFR Jugoslavije, rat i sva stradanja koja su se dogodila najodgovorniji sledeći faktori:

- čelnici svih republika koji nisu radili na očuvanju zajedničke države nego su radili na jačanju njihovih manjih država, želeći da zadrže svoju vlast.

- za raspad Jugoslavije i tragična događanja sa početka i tokom devedesetih godina smatramo odgovornim i strani faktor, određene strane države i obaveštajne službe koje su potpomagale raspad Jugoslavije ne želeći da jedna takva sila, lider Nesvrstanih postoji u ovom delu Evrope i sveta kao smetnja njihovom uticaju na Balkanu.

- za raspad SFR Jugoslavije i tragična događanja iza nas smatramo odgovornim i savezne državne organe (Predsedništvo, Saveznu vladu, JNA...) koji nisu imali dovoljno smelosti i odlučnosti da u ključnom momentu, koji je bio test za pokazivanje ko ima primat u pravnom poretku - da li Federacija ili administrativne republike-članice iskoriste priliku i spreče najgore.



Naš odnos prema komunizmu, socijalizmu i kapitalizmu

Jugoslovenstvo ne znači isto što i Komunizam, Jugoslovenstvo ne znači isto što i socijalizam. Jugosloveni i ideja jugoslovenstva starija je od navedenih ideologija, Jugosloveni postoje i danas dok komunizam i socijalizam kao društveno uređenje više ne postoje. Mi smatramo da su i socijalizam (komunizam) i kapitalizam tokom dužeg perioda pokazali svoje prednosti i mane i smatramo da bi najbolje društveno uređenje bilo ono koje bi bilo kombinacija onog najboljeg iz oba ova sistema, uključujući i neke nove elemente. U nekoj novoj boljoj organizaciji društvene zajednice svaki čovek bi trebao da ima "životnu osnovu" a to su: hrana, smeštaj, besplatno zdravstveno i socijano/penzijsko osiguranje, pravo na besplatno obrazovanje), ali da bi ostvario nešto više, za veća materijalna dobra, luksuzniji život i sl - trebalo da radi, stvara i doprinosi društvenoj zajednici, baveći se poslom koji mu "najbolje ide", koji voli, za koji oseća da je stvoren, talentovan i sposoban, a država treba da ga usmeri u tom pravcu i pomogne mu da "otkrije sebe" i pronađe svoja interesovanja. Dakle, smatramo da bi u tom novom društvu moralo da bude zagarantovano pravo na privatnu svojimu i pravo na preduzetništvo.



Naš odnos prema Kraljevini Jugoslaviji i Kralju Aleksandru I Karađorđeviću

kralj_aleksandar.jpg

Kraljevina Jugoslavija nije bila savršena država, kao u suštini ni jedna država na svetu, ali je predstavljala veliki napredak za jugoslovenske narode i za jugoslovensku ideju. To je bila prva zajednička država južnih Slovena i ostvarenje njihovog vekovnog sna o oslobođenju i ujedinjenju. Njenu istoriju mi delimo na dva dela – prvi deo od 1918. godine pa do smrti Kralja Aleksandra, a drugi deo od 1934. godine do okupacije Jugoslavije 1941. godine (kada je Jugoslavijom vladalo Namesništvo sa maloletnim Kraljem Petrom).

Smatramo da je Kralj Aleksandar I Karađorđević za Jugoslovene i istoriju Jugoslavije jedna od najznačajnijih ličnosti. Boreći se za oslobođenje i ujedinjenje južnoslovenskih naroda, a protiv Austro-Ugarske, Nemačke i ostalih neprijatelja, i odnevši pobede na Ceru, Kolubari, Solunskom frontu… a potom ujedinivši sve jugoslovenske narode u jedinstvenu državu - Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca smatramo da je dao veliki doprinos oslobođenju naših naroda i veliki doprinos jugoslovenskoj ideji. On je i promenio ime kraljevini u “Jugoslavija” i proglasio Jugoslovenski narod kao jedan troplemeni. Kralj Aleksandar je vodio antifašističku politiku prema Italiji i Nemačkoj i oformio Balkanski savez/pakt kao stub odbrane prema fašizmu zbog čega je i ubijen u Marseju. Nasuprot njegovoj politici politika koja je vođena posle njegove smrti (a koju je vodio Knez Pavle) mislimo da je bila pogrešna.

Za sve ovo i za hrabru nepokornost u Prvom svetskom ratu kada je na Kosovu bio okružen svim neprijateljskim vojskama i odlučio da ne potpisuje kapitulaciju nego da prelazi preko Albanije mislimo da jugoslovenskom Kralju Aleksandru treba odati priznanje i zato smatramo neopravdanim da npr. u Beogradu ni jedna ulica ne nosi njegovo ime i da se njegov značaj za istoriju naših naroda konstantno nipodaštava.

Izvesna dešavanja u Kraljevini Jugoslaviji u kojoj su proganjani komunisti samo su dokaz da jugoslovenstvo i komunizam nisu nešto što je isto i da to nisu isti pojmovi koje ne treba poistovećivati. Na početku nastanka Kraljevine SHS država je bila neorganizovana i imala velikih problema u funkcionisanju, posebno u zapadnom delu zemlje gde je pretila opasnost i od strane intervencije, pa su izvesne greške bile nešto što je i pratilo nastanak nove države. Kralj Aleksandar, inače nije potpisao tkzv. dokument “Obznana” koji je uticao da komunisti budu izopšteni iz vlasti i proganjani, nego je tu odluku doneo ministar. Kralj Aleksandar je potpunu vlast preuzeo tek po uvođenju diktature 1929. godine.



 



Naš odnos prema demokratiji

Demokratiju ne smatramo savršenim političkim sistemom, ali pošto trenutno ne postoji bolji smatramo ga jednim od stepenika u napretku civilizacije.

 

 

Naš odnos prema Josipu Brozu Titu i SFR Jugoslaviji

tito.jpg

Naše mišljenje se ne razlikuje bitnije od onog koji imaju i savremeni istoričari. Cenimo ulogu bivšeg Predsednika Jugoslavije - Josipa Broza Tita koju je imao u vođenju narodnooslobodilačke borbe protiv fašizma i njegovu ulogu u Pokretu Nesvrstanih. Smatramo da je kao višedecenijski Predsednik Jugoslavije napravio mnogo dobrih poteza o čemu istorija tek treba da da objektivnije mišljenje. Josipa Broza Tita smatramo jednom od najznačajnih ličnosti za Jugoslaviju i Jugoslovenstvo, podjednako značajnim kao i Kralja Aleksandra I. Ali mi ih, pre svega posmatramo kao lidere države i narodne vođe a ideju Jugoslovenstva, koja je i starija, ne poistovećujemo automatski sa ovim vođama. Smatramo da je duži boravak na vlasti, ali i veličina države (Jugoslavija je bila veća od Velike Britanije) nužno uzrokuje, po pravilu i izvesne greške.

Ono što smatramo da je bilo pozitivno u SFR Jugoslaviji je socijalna i zdravstvena sigurnost, besplatno obrazovanje, nezavisnost, veliki ugled Jugoslavije u svetu, vojna moć Jugoslavije, nizak stepen kriminala i visok nivo zaposlenosti, humanije društvo, ravnopravnost među ljudima, materijalna sigurnost građana. Za mane ove zemlje smatramo to što je bila jednopartijska i što je tokom 80-tih počela da zaostaje ekonomski, industrijski, naučno i vojno za ostalim zemljama zapadne Evrope. Za sve ovo smatramo da su razlozi nesavršeno ekonomsko uređenje ali i jednopartijski sistem koji je dovodio do izvesnog stepena nedemokratije i nehumanog odnosa prema političkim oponentima i neistomišljenicima (ali više u ranijim decenijama nego tokom 80-tih godina). Ustav iz 1974. godine ne smatramo dobrim rešenjem i mislimo da je on od Jugoslavije napravio jednu mešavinu federacije i konfederacije što je delimično bilo i uzrok za kasnija dešavanja i razbijanje zemlje koja je u suštini bila “jedan organizam” – zajednica ljudi koji imaju mnogo više zajedničkog (jezik, zajednička istorija, kultura, mentalitet, običaji, socijalni milje, porodične i prijateljske veze…) nego različitog.

SFR Jugoslavija nije bila savršena država, ali imajući u vidu sadašnje vreme i okolnosti mislimo da je bila mnogo bolje uređena i generalno bolja država od novonastalih malih država (a naravno bila je svakako bolje uređeno i naprednije društvo od Kraljevine Jugoslavije).



 

 

Da li mi Jugosloveni (treba da) se zalažemo za obnavljanje SFR Jugoslavije?

SFR Jugoslavija je bila samo jedna od "verzija" Jugoslavije. Mnogi su već zaboravili da se Jugoslavija koja je nastala posle drugog svetskog rata jedno vreme, tj dugo godina zvala i DFJ - Demokratska Federativna Jugoslavija, a potom FNRJ - Federativna Narodna Republika Jugoslavija, a tek iza toga SFRJ - Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija. Naravno, pre svega toga, tj. pre drugog svetskog rata ime ove velike države (koja je po teritoriji od SFRJ bila manja samo za Istru i Rijeku) bilo je Kraljevina Jugoslavija, a pre toga Kraljevina Srba Hrvata i Slovenica - što je u stvari bila prva Jugoslavija koja je nastala.

Posleratna Jugoslavija, dakle Jugoslavija koja je nastala posle drugog svetskog rata nije bila savršena država uprkos svemu onom lepom što je činilo. "Zlatno doba" te Jugoslavije bile su 60-te i 70-te godine XX veka. Već u osamdesetim godinama su počele da se osećaju sve negativne posledice društvenog uređenja. Naša zemlja je počela ekonomski i tehnološki da slabi i zaostaje za razvijenim zemljama zapada i sveta. Najbolji dokaz za to je bio velik broj naših iseljenika - "gastarbajtera" koji su zbog ekonmski boljih životnih uslova stanovali u zapadnoevropskim i drugim razvijenim svetskim zemljama. Tranzicija, privatizacija, uvođenje višepartijskog sistema mislimo da su kasno počeli, a da su nacionalističke ideologije imali najvećeg udela u tragičnim događajima koji su se potom dogodili.

Danas, a posle svega što se dogodilo tokom devesesetih godina, i iskusivši život u periodu posle raspada Jugoslavije mi imamo svoje zamisli o povezivanju bivših jugoslovenskih država. Smatramo već sad realnim povezivanje bar na jedan način kao što je povezana Evropska Unija (dakle nešto između međunarodne organizacije i konfederalne države). Smatramo da je u bliskom periodu tako nešto moguće između ex-Jugoslovenskih republika. Razni sporazumi o saradnji na naučnom, sportskom, kulturnom, informativnom, ekonomskom ali i političkom planu već sada postoje, a granice između republika na ovaj ili onaj način polako slabe.

Pitanje pojma države, državnosti, suvereniteta u današnjoj eri, u XXI veku, kada je svet sve više povezan i međuzavistan je - relativna stvar, pa bi tako nečije pitanje “Da li bi ta unija balkanskih ex-yu zemalja bila država ili savez država?” – bilo suvišno jer danas su i najveće svetske države zavisne od drugih država i ostatka sveta, a postoje regionalne i međudržavne organizacije (npr. EU, Afrička unija…) koje su bezmalo konfederacija, postoje i autonomne oblasti koje imaju veći stepen nezavisnosti i svetskog uticaja i od nekih manjih, svetski priznatih država… Svet je veoma složen, a područje ex-Jugoslavije treba povezati na način kako to odgovara svim narodima i građanima ovog područja.

Mi smo, pre svega za slobodan protok ljudi i roba (što delimično već i postoji), za pomirenje među južnoslovenskim narodima i za stvaranje saradnje i povezivanja u svim onim oblastima i način kako to odgovara svima. Mi nismo za to da se bilo kakvi međudržavni politički savezi stvaraju pod pritiscima. O većem povezivanju južnoslovenskih republika-država treba da odlučuje narod tj. građani, referendumom i dogovorno.



Koji su simboli Jugoslovena i koji bi simboli trebalo da predstavljaju Jugoslovene?

Smatramo da zastava države najbolje simbolizuje i jednu etničku grupu koja je pripadala toj državi. Mislimo da bi Jugosloveni do daljnjeg kao svoj simbol ravnopravno trebali da koriste dve zastave - trobojku plavo/belo/crveno sa petokrakom tj zastavu SFR Jugoslavije kao i trobojku bez petokrake. Možda mnogi ne znaju - trobojka bez petokrake je bila zastava Kraljevine Jugoslavije tako da ona ne bi prvenstveno predstavljala SR Jugoslaviju (koja je postojala od 1992. godine kao zajednica Srbije i Crne Gore) nego upravo onu prvu Jugoslaviju koje se danas malo ko seća. Uopšteno - tri boje blavo-belo-crveno tim redosledom poređane horizontalno (ili izuzetno uspravno) za nas su simbol Jugoslovenstva i Jugoslovena. Sekundarnim simbolom Jugoslovena i Jugoslovenstva smatramo i konture tj geografske granice SFR Jugoslavije. Petokraka na trobojci nikako ne znači komunizam ni komunističko uređenje nego upravo ta zastava automatski asocira na SFR Jugoslaviju koja je za nas bila jedna tipična Jugoslavija koje se većina nas seća pa bi, smatramo toj zastavi trebalo dati prednost odnosu na onu zastavu bez petokrake.



Naš odnos prema SR Jugoslaviji

Smatramo da je SR Jugoslavija nastala 1992. godine (kao zajednica Srbije i Crne Gore) imala neke elemente jugoslovenstva ali otprilike onoliko koliko ih danas ima npr Bosna i Hercegovina kao zajednica tri naroda. SRJ za nas nije tipična Jugoslavija, za nas je Jugoslavija ona država koja je postojala od 1945. do početka devedesetih ali i ona Jugoslavija koja je nastala najpre kao Kraljevina SHS 1918. godine i trajala do početka II svetskog rata, tj do 1941 godine.



Naš odnos prema Kosovu i "Kosovskom problemu"

Smatramo da je Kosovo kao autonomna pokrajina (kao što je to i Vojvodina) deo Srbije (kao što je bilo i deo Jugoslavije) i mislimo da delimo mišljenje većine Jugoslovena.

Protiv smo nezavisnosti Kosova jer ga smatramo ne samo delom Srbije nego i delom naše (bivše) domovine Jugoslavije. Mi nismo za nikakve promene granica koje i ovako smatramo administrativnima i granicama koje trebaju da spajaju, a ne da razdvajaju. Smatramo da o stepenu autonomije koju bi Kosovo trebalo da ima u okviru Srbije - Srpski i Albanski narod tj građani treba da razgovaraju i da pregovorima (nikako ratom) dođu do najboljih rešenja koje bi zadovoljile sve strane, a u skladu sa međunarodnim pravom. Protiv smo brzih rešenja i raznovrsnih pritisaka u tom smeru. Smatramo da je vreme najbolji saveznik za pronalaženje rešenja. Mnogi svetski problemi ne mogu da se reše decenijama, pa smatramo da sa rešavanjem osetljivog i ozbiljnog problema kao što je kosovski ne treba žuriti. Smena generacija i odlazak ljudi koji su učestvovali u nedavnim sukobima smatramo da će najbolje pomoći dolasku do "formule" koja će odgovarati svim stranama.



Naš odnos prema vojnim savezima

Jugosloveni, kao narod nastao u zemlji koja je bila lider Nesvrstanih i aktivne miroljubive koegzistencije, zemlji koja nije pripadala velikim svetskim vojnim blokovima smatramo da bi trebalo da nastave sa širenjem reči mira, pomirenja i da bi trebalo da utiču na vlade svojih zemalja u tom pravcu. Protiv smo toga da bilo koja naša republika bude u svetskim vojnim savezima.



Naš odnos prema Pokretu Nesvrstanih

Jugoslavija je bila prijatelj sa takoreći svim zemljama sveta a posebno zemljama "trećeg sveta" koje i danas čine pokret Nesvrstanih. Smatramo da bi jugoslovenska etnička grupa trebalo da utiče na vlade svojih, sada država a bivših članica jugoslovenske federacije da obnove i unaprede odnose sa ovim zemljama koje su danas u razvoju, a bogate su prirodnim i ljudskim resursima. Povezivanje sa ovim zemljama sa kojima u istoriji nismo nikad ratovali i koje su nam tradicionalno bile prijateljske pomoglo bi ugledu u svetu država sa ovih prostora ali i ekonomskoj, naučnoj, kulturnoj razmeni od koje bi smo svi imali koristi.



Naš odnos prema Evropskoj Uniji

Mi, Jugosloveni se prvenstveno zalažemo za stvaranje, uslovno rečeno jedne "Južnoslovenske unije" i bliže povezivanje južnoslovenskih naroda u bilo kojim oblastima - kulturnim, sportskim, ekonomskim, saobraćajnim, informativnim i naravno političkim... Smatramo da se mnogi procesi u Evropskoj Uniji odvijaju ubrzano, često pod pritiscima, a u novije vreme i sama Evropska Unija pokazuje svoje nedostake. Smatramo da bi o povezivanju sa Evropskom unijom trebalo da odlučuju građani, referendumom i da ti procesi ne treba da idu previše brzo i da budu praćeni pritiscima, uslovljavanjima... Mi smo svesni da se svet povezuje, ekonomski, informatički, saobraćajno, politički... ali mi Jugosloveni smo pre svega svojim delovanjem orijentisani na jugoslovenske i balkanske prostore, nama bliske u kojima živimo i iz kojih potičemo. Mi smo orijentisani na prostore u kojima je nastala naša domovina.



Naš odnos prema decentralizaciji

Mi smo protiv raznih vrsta "regionalizacije", podele Srbije (ali i ostalih republika) na neke regione i protiv smo dodatnih sličnih i novih podela. Smatramo da postojeći zakoni o lokalnoj samoupravi i ostali zakoni (o okruzima i sl.) daju dovoljno mogućnosti i osnova za decentralizaciju. Mislimo da bi dobra rešenja za decentralizaciju bilo izmeštanje centralnih državnih ministarstava u gradove u Srbiji (pionirski poduhvati izmeštanja nekih državnih agencija u manje gradove u unutrašnjosti su već preduzeti, ali smatramo da su oni nedovoljni). Mislimo da bi u sadašnjoj situaciji jedni takvi potezi dali velikog rezultata, a možda bi najveći rezultat u pravcu decentralizacije dalo izmeštanje glavnog grada (kako su to uradile i sve američke države, Australija, Turska, Švajcarska, svojevremeno SR Nemačka i još neke države).




My Great Web page